Saunakachel en saunastenen onderhouden

Kort antwoord: het onderhoud van een saunakachel draait om drie dingen: de saunastenen (jaarlijks controleren, los herstapelen, brokkelende stenen vervangen), de luchtwegen (ventilatie-inlaat laag bij de kachel en uitlaat hoog tegenover open houden, bij houtstook jaarlijks de schoorsteen vegen) en schoon opgieten (alleen water met eventueel enkele druppels saunageur, nooit pure olie). Wie dat bijhoudt, houdt de zachte, diepe warmte waar de sauna voor is gekocht.

De saunastenen: het hart van de warmte

De stenen slaan de warmte op en geven die als zachte straling en opgietstoom weer af. Zo houdt u ze in conditie:

1. Bij plaatsing: spoel nieuwe stenen af tegen steenstof en stapel ze los, zodat lucht ertussen kan circuleren. Te strak gestapelde stenen smoren de kachel.
2. Jaarlijks: haal de stenen eruit, verwijder gruis en scherven, vervang stenen die brokkelen of dof en verzadigd aanvoelen, en stapel alles los terug.
3. Signalen van slijtage: vlakke, benauwde warmte, zwakke stoom bij het opgieten en gruis onderin de kachel.
4. Opgieten: gebruik schoon water, eventueel met enkele druppels saunageur erdoor. Nooit pure (etherische) olie op de stenen: dat spat, kan vlam vatten en zet aanslag op de stenen.

Goed om te weten bij vervanging van een kachel: het vermogen is op de cabine berekend met als vuistregel 1 kW per m³ inhoud, met toeslagen voor buitenplaatsing (factor 1,2 tot 1,5) en glas (circa 1 tot 1,5 m³ extra per m² glas). Kies bij twijfel liever een maat groter; een te lichte kachel draait continu vol en haalt de temperatuur nauwelijks.

Houtgestookte kachel

• Stook goed: droog, gekloofd hout met minder dan 20 procent vocht; nooit geverfd, geïmpregneerd of nat hout. De luchtschuif is uw gaspedaal.
• As: verwijder de as zodra die volledig koud is en houd het rooster vrij.
• Schoorsteen: laat de rookgasafvoer jaarlijks vegen. Aanslag vermindert de trek (trage opwarming, rook die terugslaat) en is een brandrisico.
• Vonkenvanger: verplicht nummer bij wind, droogte en overhangende begroeiing.
• Buitencontrole: loop elk najaar de regenkap, het hitteschild en de doorvoer na op roest, losse delen en lekkage.

Elektrische kachel

• Aansluiting: een eigen, apart gezekerde 400V-groep met aardlekschakelaar, aangelegd door een erkend installateur. Zelf klussen aan krachtstroom is geen optie.
• Seizoenscontrole: bekijk voor het stookseizoen de verwarmingselementen (geen zichtbare schade of doorhangende spiralen), de bediening en de voelers. Twijfel: laat het nakijken in plaats van doorstoken.
• Bediening op afstand: heeft uw kachel een app of timer, test die instelling een keer rustig overdag, niet pas op de avond dat er gasten komen.
• Onderhoud: verder vrijwel geen; de stenen zijn ook hier het jaarlijkse werkje.

De luchtwegen van de cabine

Een sauna ademt: de luchtinlaat zit laag bij de kachel, de uitlaat hoog aan de tegenoverliggende wand. Houd beide open en vrij van handdoeken of spullen. Een dichtgezette ventilatie voelt eerst warmer, maar geeft binnen een sessie benauwde lucht en op termijn vocht- en houtproblemen. Hoe u de cabine zelf verzorgt staat in buitensauna gebruiken en onderhouden.

Onderhoudskalender